Bu yazıyı yayımlanan tarih itibari ile doğrudan klavyem ile yazıyorum, belki biraz iç dökme mottosu yada kavramsal açıklayıcı ve görülebilen düşünme yöntemi diyebilirim yani beyin arayüzü ile doğrudan düşüncemi aktarmıyorum henüz, belki yapanlar vardır emin değilim..
Son günlerde ai ile ilgili çok fazla gelişmiş tekonojiler olduğunu gördüm
OpenAI ile başladı bu serüven ve daha sonra deepseek, grok, gemini (bard), flash, meta lama, hepsi benzer bir şekilde yüksek veri setleri ile eğitilmiş birer doğal dil makineleri bu gerçek zamanlı düşünebilen merkezi olmayan ve mantık yürütebilen bir algoritma hatta çoğu zaman duygular, hisler ve sözlerin manasını bile anlayıp bir insandan daha duygusal veya daha sert cevaplar verebilir. Herhangi bir içerik üretmek istediğinizde ai size; gönderdiğiniz promt'a göre çok çok benzer şeyler üretebilir dezavantajı olarak sistemin her zaman güncellenmeye ihtiyaç duyması ve veri setlerini ve ağırlıklarına yeni datasetler ile güncellenmesi gerek.
Mesela ai ile üretilen 3 boyutlu nesneler yine makine mühendisliği alanında çığır açıcı gelişmelerde bulundu. Burada makine öğrenimini dataset verileri yaklaşık 30 yıldır internet ile birlikte büyük bir ağaç oluşturdu bu ağacın en büyük besleyeni biliyoruz ki google ona rağmen öğrenme algoritmaları ve kapalı olan geliştirmeler neticesinde en iyi olan algoritması güçlü olan şirketler olacak.
İnsanın kafatasında bulunan herhangi bir nöron okuyucu ile yaklaşık 25 yıllık veri setinizin olduğunu düşünün.
İnanılmaz bir gelişme, bir kaç yıl sonra sıradan ve normal bir hale gelebilir, bu bir internet ağacından çok daha devasa metin, ses, görsel data demek ve ayrıca kendi doğal insan algoritması da çıkarılabilir. Bu insanın kim olduğunu bilmek harika olurdu. Aslında çok korkutucu bir yaklaşım ve etik olmayan bir fikir ve düşünceler içerir ne yapılacağının sınırı yok harika bir inavasyon fakat ortamı gerebilir. Bir insanın kafatasına girip onunda kendi türünden olduğunu bilerek dostça yaklaşmak mümkün değil, dost olabilmek için aynı anda konuşmak gerek.
Biraz içerik üretelim ve eğlenelim duygularımıza şenlik katalım, duygusal manada hissettiklerim ile beraber şarkı sözleri yazdım (ilk yazdıklarım yayında değil), 3d video animasyon bir kaç resim girişi sağlayıp ona gündemin konuları ile ilgili bir animasyon hazırladım (konusu güzeldi) epey ses getirdi.
Avukatların meslekleri bile net bir şekilde tartışılıyor her ne kadar ai ile ilgili kavramlar 100 seneye kadar dayanmış olsada bende sosyal medyadan gördüm "bütün sorularınızı cevaplayan compiter, 50 sene önce kendi topluluğumuzun bir hayaliydi. Bir robot kadın ile konuşmak harika, Turist Ömer'in olayı dalga ile heyecanını bastırması ve bilim adamlarının başarısı, azmi taktir edilesi ve günümüzde epey bir mümkün olduğunu görmüş olmak heyecan duymamıza sebep oldu. Turist Ömer'in de bu konuyu takip ettiğini bence bilmek gerek.
Ai, sosyal yaşama olan katkısı ve geleceği öngörmek
Doğrusunu görmek isterseniz henüz bende geleceği net bir şekilde kestiremiyorum ama endişelerim giderek artmakta, teknoloji var olduğu sürece daha çok güvende hissedebilirsiniz yada özgürlüğünüz elinizden alınmış gibide hissedebilirsiniz.Bu yaşadığınız toplum ve genel ahlak kavramı ile ilgili kişisel meseleler olduğundan biraz da sizin ile alakalı bir durum yorumlarınız sizin ile ilgiliç. Ben gelecekte ai'in geliştirilmesinin insan için biraz endişeye yol açacağını varsayıyorum ai kendisinden çok onu kullanan ile ilgili meseleler, ai den önce kendi sosyo kültürel meseleleri geliştirmek toplum için çok faydalı olur..
Ai ile ilgili bir takım endişelerimi dile getirmek istiyorum
Bizde bu serüvene 2019'da başladık ve oldukça ses getiren bir yıl olmuştu, arka planda kod geliştiren bir mühendis olarak tanındım ve iyisiyle kötüsüyle tanınan biri olmak fevkalede hissettirmişti ama son yıllarda tam tersi düşündüğümü söylemeden geçemeyeceğim.. nedenini anlatıyorum.
Az önce kendi bilgisayarımda bir ai aracı yükledim
..ve çalıştırdım bir kaç tane ücretsiz gguf dil modeli indirdim ve onunla biraz sohbet ettim kendimi harika hissettirdi söylediğim her soruya doğru yanıt alabiliyorum.
Translate yazılımı geliştirdim.
Normal bir zamanda yapmış olsam bu kodları yazmak saatlerimi alırdı ve çok eskiden de öyleydi ui için gerekli kodları googleyacaktınız ve teker teker her bir komutu araştırıp yazmak için uygulayacaktınız 50 li yaşlarda gazete okuyan bir amcanın gözlüğü yanlış yerde araması gibi olurdu.
Hızlı kategoriler
Mesela 2018 de facebook gruplarında freelance iş ararken rastladığım bir adamın yazısı:
Php ile bana bir web siteden veri çekerek bunları kendi web siteme yüklemek istiyorum yapabilecek olan?
Yani bilirsiniz site sahibi haberi yokken veri almak kendi ülkenizin yasalarında genel olarak iyi niyetle karşılanmaz ama izin almanız durumda birinin zamanını geri kazanmasına vesile olursunuz örnekle devam edelim;
..yahu şu çiçek kategorilerini elle yazmaktan çok yoruldum zaten çiçek satış sitesi tasarlıyorum en iyisi benzer bir web sitesinden kategorileri benim için alabilirse bende bunu otomatik yapabilirim..
İşin gerçeği başka bir web siteden kategorileri kendi şirketinizin envanterindeki kategorileri alarak web sitenize klavye ile yazmak istediğinizde epey bir vakit kaybınız olabilir daha kolay ve doğru yöntemler var.
Mesela php ile yazacaksınız
Örneğin adamın istediği işi yapmak istiyorsunuz ve bir web sitesinden Dile epey hakimsiniz yetmiyor maksat ilgili web siteye girerek html taglarını gözleriniz ve elleriniz yardımıyla çözerek bunu; örneğin bir regexp dili ile parçalara ayırmak ve daha sonra bölüm bölüm txt dosyasına kaydetmek hepsi büyük zaman harcayan işlemlerdi şimdi ai ile bir kaç dakikada hazırlayabiliyorsunuz adamlar teknolojinin hızına jet takmış bence..
Veri setlerini kendi bilgilerimiz ile geliştirdiler
Günümüzde google'ın bile kendi sesimizi databse tarafında ai eğitim seti olarak işleyebildiğini kanıtlayamasakta bildiğimizi biliyoruz ve çoğu web site yapay zeka araçları internetteki her bir kelimeyi noktasına kadar indirip ai veri seti olarak kullandı..
Kendi gerçeğimize gelecek olursak, bu tarz bir isteğin gerçekleştirilmesi 2019 öncesinde birinin saatlerce zaman harcaması gerektiğini bize söyler..
Özellikle şu konuya değinelim
Hızlıca bir bakalım üniversitedeki tez raporumda hazırladığım bir kaç öz fikirlerim olduğu metinde şu yazıyordu "O sizi anlayacak ve ne hissettiğinizi bilerek size yanıt verecek." aynen böyleydi şuan ki sohbete dayalı yapay zekanın tamamı böyle sizce algoritma neydi? o zamanlar nasıl gelişmişti? daha önce transformers (dönüşen robot algoritması) yazan var mıydı? yoksa ilk defa mı geliştirildi ?
Pandemi öncesinde ai ile ilgili düşüncelerimiz
Bir ai nasıl anlayacak ve yanıt verecekti ? 2018'de temelinin atıldığı ai ile kod yazma düşüncelerim; size fıkra okuyan veya alarmı açıp kapatan herhangi bir sanal asistanın veya sohbet botunun; "Ne yapmamı istersin?" sorusunu sorması ile başladı. Çok ama çok kısa bir an belki bir kaç mili saniye içinde bana kod yazabilirsin? diyerek düşündüm. İyide bu nasıl olacak ? bu düşünce üniversitede tez fikrimin ortaya çıkmasını sağladı. Fikir yine zuck abimizin eline geçmiş olsa gerek. Aslında bu soruların cevaplarını kendi kafamın içinde çözdüm desem kimseyi inandıramam o yüzden yukarıda bir yerlerde başka fikirler olacak işte bu fikirler farklı soruların cevabını sağlayabilir. İdda veya ima edemem. Biz ne yapabiliriz? veya daha iyi nasıl sağlarız diye düşünelim.
Ai müzik alanında beni çok etkiledi, şaşkınlığım kafamın içinde döngü halinde, nasıl yapıldığını inceden biliyorum ve size devasa müzik kütüphanesi gerek. Ai ile üretilen içeriklerin belkide izinsiz olarak alınmış datasetlerden türedildiğini düşünebilirsiniz burada doğa hükmü geçerli değil eğer: Örnekle açıklarsak bildiklerini bilmek yeterli gelebilir, ama biz kanıtlamak yerine farklı yollar denemek zorundayız acı bir şekilde tecrübe ediyoruz gerçek hayatta ve gerçek bir olay şunu sormakta fayda var. Neden kanıtlamak için uğraşmaktansa yeni yasalar ile koruma altına alınmıyor(*)? ki bu konuda politik bir fikriniz yoksa ve bana soracak olursanız tarafsız bir yorum yapabilmem çok zor nihayetinde uzun uğraşlar ile single çıkartacak olan bir sanatçının müziği, bir ai müziği kadar beğenilmeyebilir insanlar o kısa bir zaman içinde müziği bir kafede, dışarda veya bir arkadaşda bile duyması o kişinin duygu durumu ve hisleri ile alakalı sorgu ve akıl yürütme yeteneğinin ön plana çıkması ile ilgili olur.
Ai'in nasıl ezber yaptığını ve parçaları transformers (böyle bir isim vermişler, algoritmayı doğrulamadım) algoritmaları ile nasıl birleştirdiğini biliyoruz. Doğrulama fonksiyonlarının bir insan kulağı gibi davrandığınıda düşünelim. Yani tabi gerisi sır olarak kalacak.
Bir veya bir kaç fikrin kurucusu olmak beni mutlu ediyor tabi kanıt yok önemli değil çoğu konuya değindim, otomatik olan ve işinizi kolaylaştıran her icat güzeldir severim severiz.
Şunu dile getirelim; ne zamandır düşünebilen ai algoritmaları hayatımızda askeri projeler olmaktan çıktı ve günümüde halka açık olarak kullanıldı ? bu algoritmalar gelecekte bize ne gibi avantajlar sağlayacak? insan doğasının gelişmiş teknoloji ile haşır neşir olması şu manaya gelir; tek bir tuş ile fikirden, inavosyona ve oradan fabrika üretimine kadar çoğu şeyi otamatik yapabilmek. Otomatik bir dünya ve insan evrimi hakkında icatlar, fotoğraf çeken insanların zevkleri ve bazen de çalışan karınca olabilmek, çalışkanlık miskinlik arasında bile bir savaş var. Ülkenizde saygı, sevgi ve sosyo kültürel bir kırılım yoksa yaşamak son derece eylenceli olur. Eminim en az haftada bir film izlersiniz orada anlatılır. Eğer zaman ile ilgili bir sorununuz yoksa; çoğu şeyin otamatik olması insan zevklerini kısıtlar.Elinizdekinin değerini bilmeniz gerekir, birisi bunu gelecekte yapabilir veya şimdide yapabilir bir yarış içine de girilebilir bir takım insanlar buna koşturmaca diyor.
